Letërsi - Abbott, J. S. C. Eastern Question, The

Pasi kishte dërguar kundër shqiptarve një sërë ekspeditash përgatitore, të cilat kishin përfunduar pa sukses, në vëren e vitit 1466, sulltan Mehmeti II u nis vetë në krye të një ushtrie prej 150.000 vetësh për të shkatërruar përfundimisht qëndresën shqiptare.

Një pjesë e ushtrisë turke rrethoi Krujën, ndërsa pjesës tjetër iu vu detyra të ndiqte deri në zonat e thella malore çetat shqiptare, që sulmonin prapa krahëve ushtrinë turke, të shkatërronin ekonomitë bujqësore dhe të ndiqnin e të masakronin banorët, të cilët në masë i kishin brakisur zonat e ulëta e fushore, duke u tërhequr në male të thepisura, ku kishin marrë edhe masa mbrojtëse.

Për mbrojtjen e kalasë së Krujës, Skënderbeu kishte lënë një garnizon prej 4.400 vetësh nën komandën e Tanush Topisë, ndërsa vetë me një ushtri prej 8.000 vetësh, ashtu si dhe gjatë rrethimit të parë qëndroi jashtë, duke i shfarosur vazhdimisht rrethuesit me sulmet e tij të shpejta.

Mehmeti II u mundua në fillim, sipas zakonit, ta merrte qytetin me marrëveshje, por pasi krutanët iu përgjigjen me goditjen e pre-dhave të artilerisë dhe të armëve të tjera, ai dha urdhër menjëherë që të derdheshin topat me metalin që kishte sjellë me vete dhe të rrafshohej krejt qyteti dhe muret mbrojtëse të tij.

Sulltani, për dy muaj rresht, i drejtoi vetë operacionet e rrethimit dhe pasi u bind se Kruja nuk mund të merrej la aty një ushtri rrethimi prej 80.000 vetësh, nën komandën e Ballaban Pashës dhe me pjesën tjetër të ushtrisë, në gusht të vitit 1466, u largua pasi kishte ri ndërtuar kalanë e Elbasanit, e cila do të shërbente si bazë operacionesh.

Ballabani e ngriti kampin mbi kodrat që ndodhen në anën jugperëndimore të kalasë së Krujës nga drejtimi i Tiranës, ndërsa mbi malin e Sarisalltëkut vendosi një detashment roje. Pjesën tjetër të ushtrisë e vendosi rreth e rrotull qytetit, duke e mbyllur atë në një rreth të egër.

Skënderbeu sulmoi së pari rojën e fortë që kishte lënë Ballabani mbi malin e Krujës dhe u bë zotërues i kësaj pikë të rëndësishme strategjike; gjithashtu ai shpartalloi një ushtri që i vinte në ndihmë Ballabanit nën komandën e të vëllait. Shpejt ushtria e Ballabanit u kthye nga një ushtri rrethuese në një ushtri të rrethuar, e shtrënguar nga sulmet e Skënderbeut dhe kundërsulmet e garnizonit të kalasë.

Në një përleshje që u zhvillua nën muret e kalasë, Ballaban Pasha gjeti vdekjen.

Barleti thotë se ai u godit në grykë me pushkë nga një krutan dhe dha shpirt posa arriti para tendës së vet. Ushtria turke, e mbetur pa komandant, e hoqi rrethimin e Krujës dhe u tërhoq në fushën e Tiranës, nga ku mundi të çajë një shteg dhe të largohej nga kufiri i Dibrës me humbje të mëdha.

I egërsuar nga disfata e Ballaban Pashës, sulltan Mehmeti II, gjatë muajit korrik të vitit 1467, erdhi me ushtri të madhe edhe një herë në Shqipëri dhe rrethoi qytetin e Krujës. Pasi u përpoq më kot ta merrte me sulm kalanë, u kthye i mundur në Kostandinopojë, pasi kishte lëshuar për 15 ditë rresht ushtrinë e tij për të rrënuar e shkretuar vendin.

Më lartë
webmaster@letersi.com