Letërsi - Abbott, J. S. C. Eastern Question, The

Në verë të vitit 1081, ushtritë normande të kryesuara nga Robert Guiskardi, rrethuan nga deti dhe toka qytetin e Durrësit. Kalaja e Durrësit mbrohej nga një garnizon shqiptarësh, ndërsa kështjella u ishte besuar kolonëve venedikas.

Roberti kishte marrë me vete në anijet gjithçka që i duhej për rrethimin e qyteteve: kulla druri të veshura me lëkurë, makina gurhedhëse, etj.

Nga ana tjetër, mbrojtësit, përveç masave të tjera, kishin vendosur makina gjatë gjithë gjatësisë së mureve dhe kishin shtuar rojet, të cilat inspektoheshin ditë e natë.

Beteja e parë e madhe u zhvillua në det. Flotës bizantine i kishte ardhur në ndihmë flota veneciane nën komandën e dozhit Domeniko Silvio. Flota normande u komandua nga i biri i Robertit, Boemundi. Venecianët, pasi i zuri nata dhe nuk mundën t´i afrohen bregut e ngaqë deti ishte i qetë, i lidhën me litar njëra me tjetrën anijet më të mëdha, duke formuar kështu të ashtuquajturën «pellagolimena» (port në mes të detit i formuar nga anije). Pastaj ndërtuan mbi anije kulla druri, mbi të cilat vendosën barka të vogla, që i kishte me vete çdo anije. Brenda këtyre barkave u futën burra të armatosur me drurë të trashë të mbushur me gozhdë të mprehta.

Pasi filloi sulmi i flotës normande, ata hodhën mbi anijen ku ndodhej Boemundi nga këto armë dhe e çanë atë. Boemundi mezi mundi të shpëtojë jetën, ndërsa flota normande u shpartallua krejtësisht. Venecianët i ndoqën edhe në tokë mbeturinat e ushtrisë së shpartalluar, deri në kampin e Robertit. Njëkohësisht, nga kalaja doli një pjesë e garnizonit, që sulmoi kampin e Robert Guiskardit dhe bashkë me venecianët e shpartalloi atë.

Por normandët me gjithë këtë disfatë, nuk hoqën dorë nga rrethimi i Durrësit. Duke menduar se do ta merrnin qytetin me sulm nga ana e tokës, ata ndërtuan një kullë gjigante rrethimi të lëvizshme, ku u futën 500 ushtarë këmbësorë e kalorës.

Kulla ishte më e lartë se muret e Durrësit dhe ishte e rrethuar nga të gjitha anët në formë gardhi me lëkurë; anash dhe në majë të kullës ishin vendosur makina gurhedhëse.

Në katin e sipërm kulla kishte një portë-urë, e cila kur të hapej do të mbështetej mbi murin e kalasë dhe do të shërbente për kalimin e ushtrisë normande brenda në qytet.

Kur filloi sulmi, normandët e afruan kullën deri tek muri i qytetit.

Njëkohësisht ata afruan makinat gurhedhëse që godisnin pa pushim, ditë e natë muret e fortifikimit. Mbrojtësit mendonin si të digjnin apo të shkatërronin kullën e normandëve. Ata spërkatën muret me naftë e me serë dhe i veshën me ashkla drurësh të thatë, vendosën mjete të shumta gurhedhëse dhe ndërtuan brenda qytetit një kullë të drunjtë, të cilën e vendosën përballë kullës që po afrohej nga jashtë. Kjo kullë kishte një tra shumë të madh që lëvizej nga një grup burrash të fortë, dhe kishte për qëllim të mos lejonte hapjen e portës-urë të kullës së Robertit, si dhe të goditeshin prej saj pa pushim normandët që ndodheshin mbi kullë. Pasi u arrit ky qëllim dhe kulla e Robertit u bë e papërdorshme, komandanti i qytetit. Gjergj Paleologu, dha urdhër të digjet kulla. Kullës iu vu zjarri; ushtarët nga pjesa e sipërme rrëzoheshin, ndërsa ata që ndodheshin në pjesën e poshtme. hapën derën dhe ua mbathën këmbëve. Ndërkaq, një grup ushtarësh të armatosur dolën nga kështjella për të asgjësuar plotësisht armikun, ndërsa ca të tjerë me sëpata shkatërruan kullën. Kështu, ndërsa pjesa e sipërme u dogj, pjesa e poshtme u copëtua me sëpata dhe vegla të tjera të mprehta.

Guiskardi përsëri nuk hoqi dorë nga rrethimi dhe filloi të ndërtonte një kullë tjetër të ngjashme me të parën. Ndërkaq, të rrethuarve u vjen në ndihmë me një ushtri të madhe perandori Aleks Komneni, që e vendosi kampin mbi një kodër rreth 700 m në veri në Durrësit. Duke mos pasur parasysh këshillat e komandantëve më me eksperiencë, Aleks Komneni zhvilloi me normandët betejë në fushë të hapur dhe pa pritur ndihmat e arbëreshëve, kështu që u thye bashkë me ushtrinë e Gjergj Paleologut, që doli nga kështjella për ta ndihmuar. Aleks Komneni i ndjekur nga normandët, mezi mundi të shpëtojë, ndërsa Paleologu nuk mundi të kthehej përsëri në qytet.

Megjithatë, garnizoni i Durrësit, që komandohej tani nga një shqiptar mundi të përballojë rrethimin deri më 14 shkurt 1082, kur Robert Guiskardi mundi ta pushtojë atë vetëm me tradhtinë e kolonëve venedikas dhe amalfë, që i hapën portat e qytetit.

(2)	A. Comm. Alex.

Më lartë
webmaster@letersi.com